Gospodarka na autostradzie, banki na bocznym pasie. Raport PwC o finansowaniu polskich inwestycji

Polska gospodarka rośnie niemal dwa razy szybciej niż w krajach OECD, ale udział aktywów banków przeznaczanych na kredyty dla firm spadł od 2018 roku z 19,6 do 12,1 proc. Raport PwC przedstawiony w Warszawie ostrzega, że bez większego udziału banków w finansowaniu inwestycji Polska traci szansę na szybszy wzrost.

Raport globalnej firmy doradczej PwC „Polska jest już w G20. Ale czy polskie banki też?” przedstawiono podczas 12. Kongresu Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej (KBKiI), zorganizowanego w gmachu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Debata dotyczyła pytania, kto i za jakie pieniądze sfinansuje wielkie inwestycje: w energetykę atomową, sieci przesyłowe, szybką kolej czy Port Polska.

Wzrost szybszy niż w OECD

Michał Kurowski, dyrektor Strategy & Polska, przypomniał, że niemal od początku transformacji polska gospodarka rosła średniorocznie o 4 proc. Dla krajów należących do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju było to 2,1 proc. – Polska rozwijała się więc niemal dwa razy szybciej niż najlepiej rozwinięte gospodarki świata.

Jak jednak zaznaczył ekspert, są też powody do niepokoju.

„Alarmujące jest jednak to, że od 2018 roku wartość aktywów banków przeznaczanych na kredyty dla przedsiębiorstw zaczęła spadać, z 19,6 proc. do 12,1 proc. w roku ubiegłym. Polski PKB wzrósł w tym okresie o 82 proc., gdy kredyty korporacyjne – zaledwie o 24 proc. Wiązało się to równocześnie z wyraźnym spadkiem udziału inwestycji w polskim PKB do przeciętnie 17 proc., wskutek czego luka w inwestycjach w stosunku do średniej w Unii pogłębiła się do ok. 4 punktów procentowych rocznie” – tłumaczył Michał Kurowski.

Zilustrował to obrazowo: polska gospodarka jedzie autostradą, a bankowość korporacyjna tylko bocznym pasem. W efekcie głównym motorem wzrostu dobrobytu nie są długofalowe inwestycje, lecz konsumpcja.

Koszt: 33 miliardy złotych rocznie

Według eksperta, jeśli taka sytuacja się utrzyma, polskie banki korporacyjne będą miały coraz mniejszy udział we wzroście gospodarki. „A to wiąże się z konkretnymi kosztami. Gdyby we wspomnianym okresie poziom inwestycji w polskie przedsiębiorstwa w odniesieniu do aktywów nie spadł z 19 do 12 proc., to dałoby to nam corocznie powyżej 1 proc. wzrostu PKB i 33 miliardy złotych więcej” – stwierdził Kurowski.

Miliardy to za mało

Uczestnicy kongresu podkreślali, że potrzeby inwestycyjne Polski to już nie miliardy, lecz biliony złotych. Jakub Jaworowski z zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego wskazał, że sektor bankowy angażuje się w rozwój infrastruktury – drogowej przez Krajowy Fundusz Drogowy i energetycznej, z własnego bilansu oraz ze środków KPO – a także w zwiększanie odporności kraju przez Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych.

Zbigniew Jagiełło, przewodniczący Rady Programowej KBKiI, powiedział: „Rok temu mówiliśmy, że Polska stoi na progu wielkich projektów infrastrukturalnych i strategicznych. Dziś ten czas nadszedł. Choć polskie banki są silne, płynne i rentowne, to same tego nie udźwigną”.

Dagmara Wojnar, wiceprezes Banku Pekao, przypomniała, że możliwości kapitałowe całego sektora w finansowaniu inwestycji to ok. 70 mld zł. „Natomiast projekty, takie jak elektrownia jądrowa czy Port Polska, tę kwotę przekraczają” – zauważyła.

Rozwiązaniem, zdaniem ekspertów uczestniczących w panelach, jest połączenie aktywności kredytowej banków z rynkiem kapitałowym, obligacjami, sekurytyzacją, funduszami krajowymi i zagranicznymi oraz środkami unijnymi.

Mocna strona: małe i średnie firmy

Adam Pers, wiceprezes mBanku ds. bankowości korporacyjnej i inwestycyjnej, zwrócił uwagę, że choć w wielkich projektach bankom nie starcza możliwości kapitałowych, to finansowanie małych i średnich firm jest ich specjalnością. „W procesach kredytowych wśród małych i średnich firm jesteśmy absolutnie w czołówce. To naszą gospodarkę poniosło do G20” – powiedział.

Uczestnicy kongresu wskazali też dwa wyzwania. Pierwsze to ustabilizowanie na dłuższy czas regulacji i reguł, czego wymagają inwestycje planowane na kilkadziesiąt lat do przodu. Drugie to technologia i bezpieczeństwo: sztuczna inteligencja zmienia bankowość korporacyjną, analizę ryzyka, obsługę klientów i rozliczenia, ale niesie też rosnącą skalę cyfrowych zagrożeń i oszustw.

Kongres Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej jest inicjatywą Europejskiego Kongresu Finansowego, skoncentrowaną na debacie o finansowaniu i wspieraniu przedsiębiorstw przez instytucje finansowe i rozwojowe. Jak podkreślił koordynator EKF prof. Leszek Pawłowicz, z debat mają wynikać konkretne rekomendacje, które będą wdrażane.

 

Źródło: PAP MediaRoom