Parlament Europejski wręczył w Strasburgu nagrodę dziennikarską im. Daphne Caruany Galizii za rok 2026. Wyróżnienie otrzymali Giacomo Zandonini i Maite Vermeulen za osiemnastomiesięczne śledztwo dotyczące porozumienia migracyjnego między Włochami a Albanią.
W ceremonii, która odbyła się w sali prasowej Parlamentu Europejskiego im. Daphne Caruany Galizii w Strasburgu, udział wzięły Roberta Metsola, przewodnicząca Parlamentu Europejskiego, i Pina Picierno, wiceprzewodnicząca odpowiedzialna za nagrodę. Laureatami są włoski dziennikarz Giacomo Zandonini i holenderska dziennikarka Maite Vermeulen, a ich materiał ukazał się na platformie dziennikarskiej De Correspondent.
„Dziewięć lat po tym, jak Daphne Caruana Galizia została brutalnie zamordowana za ujawnienie korupcji, nasza determinacja, by sprawiedliwość została wymierzona, pozostaje silna jak nigdy dotąd. Ci, którzy chcieli ją uciszyć, ponieśli porażkę. Jej historie dotarły do szerszego kręgu odbiorców niż kiedykolwiek wcześniej, a jej odwaga wciąż inspiruje” – stwierdziła Roberta Metsola. Dodała, że Parlament Europejski będzie nadal wspierał dziennikarzy i bronił wolności prasy.
Osiemnaście miesięcy śledztwa
Między 4 maja a 31 lipca 2026 roku dziennikarze z 27 krajów UE przesłali swoje historie do rozpatrzenia. Do dalszego etapu zakwalifikowano dziesięć z 344 zgłoszeń, a laureatów wyłoniło niezależne jury.
Zandonini i Vermeulen przez 18 miesięcy badali umowę migracyjną między Włochami a Albanią. Według ich ustaleń porozumienie zakładało przechwytywanie migrantów zmierzających do Włoch i przewożenie ich do Albanii, kraju spoza UE, w celu rozpatrywania wniosków azylowych w przyspieszonej procedurze oraz odsyłania do krajów pochodzenia w przypadku odmowy udzielenia ochrony.
Ich historia śledzi początki umowy i bada, dlaczego wiele krajów UE uważa ją za „innowacyjny model” dla przyszłości europejskiej polityki migracyjnej. Aby poznać pełny obraz, dziennikarze złożyli ponad trzydzieści wniosków o udostępnienie informacji publicznej w sześciu krajach europejskich, a także do Komisji Europejskiej, Rady i europejskiej agencji granicznej Frontex. Śledzili ścieżki finansowe i rozmawiali z personelem w ośrodkach, migrantami, prawnikami, parlamentarzystami, przedstawicielami rządu i lokalnymi mieszkańcami w Albanii.
Trudności i znaczenie dla Europy
– Największym wyzwaniem podczas tego śledztwa był fakt, że rząd włoski zrobił praktycznie wszystko, aby ukryć szczegóły tego porozumienia. Nie mogliśmy na przykład odwiedzić ośrodków, ponieważ dziennikarze nie mają tam wstępu – podkreślała Maite Vermeulen.
Giacomo Zandonini zwrócił uwagę, że choć jest to „dość konkretna historia”, ma znaczenie dla całej Europy. – Włoskie działania w Albanii, które rozpoczęły się dwa lata temu, stają się obecnie modelem o zasięgu europejskim, a wiele europejskich rządów chce pójść w ślady Włoch – dodał.
Kim była patronka nagrody
Nagroda jest hołdem dla maltańskiej dziennikarki śledczej Daphne Caruany Galizii, która zginęła w zamachu w październiku 2017 roku. Corocznie wyróżnia wybitne dziennikarstwo, które promuje lub broni podstawowych zasad i wartości Unii Europejskiej, takich jak godność człowieka, wolność, demokracja, równość, praworządność i prawa człowieka.
Źródło: PAP MediaRoom
USD 
AUD 
CAD 
NZD 
EUR 
CHF 
GBP 
