Polska

Obchody 46. rocznicy Szczecińskiego Sierpnia ’80

Główne uroczystości rocznicowe odbyły się w niedzielę, 30 sierpnia 2026 r. o godzinie 12:00, przy bramie Stoczni Szczecińskiej (ul. Antosiewicza). W rejonie bramy stoczniowej rozbrzmiała ciągła, jednominutowa syrena upamiętniająca historyczne wydarzenia. Podczas obchodów odczytano list skierowany do uczestników przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego.

Obchody 46. rocznicy Szczecińskiego Sierpnia ’80 Fot. IPN Szczecin

Prezydent podkreślił w nim, że szczeciński zryw był potężnym ciosem w ówczesną propagandę sukcesu i stał się orężem w rękach pokojowej rewolucji „Solidarności”. List odczytał szef Kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki.

Działacze dawnej opozycji antykomunistycznej zostali uhonorowani Zachodniopomorskim Krzyżem Solidarności. Młodym, zdolnym osobom wręczono z kolei stypendia im. Longina Komołowskiego. Delegacje złożyły następnie kwiaty pod pomnikiem „Pamięci Poległych w grudniu 1970 r.” Uczestnicy mogli zapoznać się z plenerową ekspozycją IPN pt. „Tu narodziła się opozycja. Między Czerwcem’76 a Sierpniem’80”.

Rys historyczny Szczecińskiego Sierpnia 1980

Wielki strajk na Pomorzu Zachodnim w sierpniu 1980 roku został zainicjowany 18 sierpnia przez pracowników Stoczni Remontowej „Parnica”, a głównym ośrodkiem protestu stała się Stocznia Szczecińska im. Adolfa Warskiego.

W Stoczni Szczecińskiej zawiązał się Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS), który w szczytowym momencie skupiał około 350 przedsiębiorstw i instytucji – głównie z Pomorza Zachodniego, ale również z innych rejonów Polski.

Strajkujący wywiesili na ogrodzeniu stoczni listę 36 postulatów. 21 sierpnia 1980 roku do Szczecina przybyła komisja rządowa. Po dziewięciu dniach trudnych negocjacji – toczonych pod ogromną presją, w atmosferze stresu, ale i wielkiej nadziei – 30 sierpnia 1980 roku w stołówce Stoczni Szczecińskiej podpisano pierwsze z Porozumień Sierpniowych. Dokument ten, otwierający drogę do powołania niezależnych związków zawodowych i powstania NSZZ „Solidarność”, wyprzedził porozumienia w Gdańsku, Jastrzębiu-Zdroju i Dąbrowie Górniczej.

Udział gości i przedstawicieli władz

W obchodach 46. rocznicy uczestniczyło szerokie grono przedstawicieli władz państwowych, samorządowych, duchowieństwa, służb mundurowych oraz środowisk kombatanckich. Kancelarię Prezydenta RP reprezentował Zbigniew Bogucki – Szef Kancelarii Prezydenta RP Karola Nawrockiego. Duchowieństwo: abp Wiesław Śmigiel – Arcybiskup Metropolita Szczecińsko-Kamieński. Instytut Pamięci Narodowej – Oddział w Szczecinie: Krzysztof Męciński – Dyrektor Oddziału IPN w Szczecinie. Wojsko – gen. Sławomir Dudczak – Szef Sztabu 12 Szczecińskiej Dywizji Zmechanizowanej oraz żołnierze 12 Brygady Zmechanizowanej i orkiestra Wojskowa ze Świnoujściu.

Wydarzenie zostało zorganizowane przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie.

Leszek Wątróbski