Australia i Polonia, Kultura, Lifestyle

Powieść Olgi Tokarczuk w teatralnym wydaniu Belvoir Theatre

Olga Tokarczuk – “Drive Your Plow Over The Bones of the Dead”, Belvoir Theatre, Sydney kwiecień 2026. Fot Ela Chylewska

Prowadź swój pług przez kości umarłych to niezwykła powieść Olgi Tokarczuk i długo wyczekiwana jej inscenizacja, której podjął się sydnejski Belvoir Theatre. Wypełniony po brzegi teatr zamiera, gdy na scenie pojawiają się najpierw aktorzy, a sekundę po nich w zupełnej ciemności widać jedynie błyszczące oczy zwierząt. Efekt jest porażający.

Trwający trzy godziny (plus dwie piętnastominutowe przerwy) spektakl Drive Your Plow Over The Bones of the Dead wciąga widza od samego początku.

Pamela Rabe w roli Janiny Duszejko jest genialna. Nie sposób oderwać od niej wzroku. Jej postać elektryzuje od samego początku. Podziwiam ogrom tekstu, który aktorka z niezwykłą łatwością przedstawia na scenie, podkreślając dramatyzm i ekscentryzm głównej postaci. Pomagają jej w tym znakomite kreacje pozostałych aktorów. Niektórzy mają trudne zadanie przedstawiania kilku ról, w tym niekoniecznie ludzi.

Olga Tokarczuk – “Drive Your Plow Over The Bones of the Dead”, Belvoir Theatre, Sydney kwiecień 2026. Fot Ela Chylewska

W błyskawiczny sposób zmieniają się w zwierzęta, rzeczy, zjawiska. Ileż w tym kreatywności! Niektóre środki wyrazu wywołują śmiech na sali. Są tak proste, że aż zaskakujące. Zmiany pór roku, miejsca akcji, tablica, na której pokazuje się obraz z napisem Polska zimą lub Polska wiosną. Niezapomniane wakacje. Gdy na scenie aktorzy śpiewają „Hej, hej, hej sokoły”, wtórują im obecni na widowni rodacy.

Przez cały spektakl przepływa wyjątkowa energia, pełna wyrazistych obrazów i teatralnej pomysłowości, która sprawia, że tempo wielogodzinnego przedstawienia jest niesamowite, a trzy godziny mijają niepostrzeżenie.

Olga Tokarczuk – “Drive Your Plow Over The Bones of the Dead”, Belvoir Theatre, Sydney kwiecień 2026. Fot Ela Chylewska

Powieść Olgi Tokarczuk została zaadaptowana na scenę przez reżysera Eamona Flacka, który mówi, że tytuł „odnosi się do sposobu, w jaki orzemy ziemię dla własnych celów, ale robimy to ponad kośćmi umarłych — a istnieje wiele rodzajów umarłych. Częścią tego, o czym jest ta książka, jest sposób, w jaki żyjemy obok całej masy istot, które nie są ludźmi.”

Spektakl podejmuje ten temat. Mówi o wpływie człowieka na świat, ukazując go jako siłę jednocześnie sprawczą i destrukcyjną — ingerującą w naturalny porządek rzeczy, podporządkowującą sobie inne istoty i pozostawiającą po sobie ślad. Ślad, którego być może kiedyś, w przyszłości nie da się już zaorać.

Ela Chylewska