W kolejnym eseju prof. Karo Samsel podejmuje próbę rozliczenia polskiej krytyki literackiej z jej długotrwałych zaniedbań i ślepych plam. Punktem wyjścia staje się twórczość Krzysztofa Szymoniaka — poety konsekwentnie pomijanego, a zarazem istotnego dla zrozumienia nurtu autobiograficznej, „kaskaderskiej” poezji w Polsce po 1989 roku.
Tag: kultura
Ciężkie grzechy zaniedbania krytyków literackich. Przypadek pierwszy: Dariusz Dziurzyński
Pominięcie Dariusza Dziurzyńskiego w narracjach o polskiej poezji przełomu XXI wieku nie jest jedynie krytycznym przeoczeniem, lecz aktem formującym — negatywną definicją awangardy, zbudowaną na wykluczeniu precyzji, postimpresjonistycznej wrażliwości i heroizmu warsztatu. Ten esej jest próbą nazwania jednego z ciężkich grzechów zaniedbania współczesnej krytyki literackiej – pisze prof. Karol Samsel.
Bogusławski – ojciec teatru polskiego
Aktor, reżyser, dyrektor teatrów, dramatopisarz i patriota – Wojciech Bogusławski był jedną z najważniejszych postaci polskiej kultury przełomu XVIII i XIX wieku. Nazywany ojcem teatru narodowego, stworzył nowoczesną scenę polską, uczynił z niej przestrzeń formowania świadomości społecznej i przez dziesięciolecia nadawał jej ton artystyczny oraz…
Pola Negri. Pierwsza, która zrozumiała kino
Zanim Hollywood uczyniło z niej mit, a Berlin – gwiazdę kina niemego, Pola Negri była warszawską uczennicą szkoły baletowej i dziewczyną z Lipna. W opinii historyków kina jako pierwsza w pełni zrozumiała istotę filmu – nie tylko jako techniki, lecz jako nowego języka ekspresji. Jej droga do światowej sławy zaczęła się na scenie Teatru Wielkiego – pisze prof. Jerzy Miziołek.
Kolęda jako pamięć narodu. Jubileuszowy koncert, który uczy i wzrusza
Oglądając Jubileuszowy Koncert „Kultura łączy Pokolenia – Najpiękniejsze Kolędy Polskie – Zagościniec 2025”, miałem poczucie uczestnictwa w czymś znacznie większym niż tradycyjne wydarzenie muzyczne. To koncert, który nie tylko przypomina znane kolędy, ale prowadzi widza przez historię polskiej kultury – spokojnie, konsekwentnie i z dużym szacunkiem dla znaczenia kolędy w narodowym doświadczeniu.
„Czyniąc, zastanawiam się, czy to będzie dobre dla Polski”. Adam Chętnik i jego praca dla Kurpiów
Był jednym z najważniejszych polskich etnografów i strażników tradycji. To on stworzył fundament wiedzy o Kurpiach i przez całe życie walczył o zachowanie lokalnej tożsamości i polskości. Mowa o Adamie Chętniku, którego 140. rocznicę urodzin uczcił niedawno Senat RP.
Adam Myjak i Kwadryga Apollina – najbardziej rozpoznawalne dzieło
Adam Myjak – wybitny polski rzeźbiarz, profesor i wielokrotny rektor warszawskiej ASP, jest twórcą jednej z najbardziej rozpoznawalnych współczesnych rzeźb monumentalnych w Polsce czyli Kwadrygi Apollina na fasadzie Teatru Wielkiego. Na zakończenie 2025 r., w którym zmarł ten wybitny artysta, warto przypomnieć jego wielki dorobek.
„Bóg się rodzi” – kolęda duchowej wspólnoty Polaków
O kolędzie „Bóg się rodzi” mówi się często, że jest symbolem polskiego Bożego Narodzenia, „królową kolęd”, „najpiękniejszą z pieśni bożonarodzeniowych”. Jej wyjątkowa pozycja nie wzięła się jednak znikąd — wyrasta z długiej i bogatej tradycji polskiej pieśni bożonarodzeniowej.
Na folkowo: Sow Mange Ćhaworo – Kałe Bała i romska pieśń o czułości, narodzeniu i nadziei
Są takie pieśni, które nie potrzebują wyjaśnień. Wystarczy, że zabrzmią pierwsze dźwięki, a człowiek od razu wie, że znalazł się bliżej światła. Nowa kołysanka Kałe Bała — romsko-polska pieśń Teresy Mirgi — „Sow Mange Ćhaworo” („Uśnij mój syneczku”) jest właśnie takim śpiewem. Łagodnym, ciepłym, niosącym w sobie coś, czego w grudniu szczególnie szukamy: spokoju, bliskości…
Cyncynat – antyczny ideał, który przeniknął polską historię
W Polsce od dawna fascynowano się ukutym już w antycznym Rzymie wzorcem bohatera, który potrafił odrzucić władzę i wrócić do zwyczajnego życia. Cyncynat – wzór skromności i odpowiedzialności za państwo, stał się inspiracją dla polskich królów, malarzy i przywódców powstań, a jego legenda przeniknęła naszą historię.














